Hallo allemaal —
Dit is de 150ste editie van mijn wekelijkse blog, waarin ik schrijf over technologie en cultuur (soms allebei tegelijk). Hier lees je de eerste en hoe blogger Jason Kottke me inspireerde. Bijna drie jaar later schrijf ik mijn blogs nog steeds met plezier. Ik geloof dat de behoefte aan authenticiteit op het internet groeit en the good old blog is een ideale manier om zo'n plek voor jezelf te creëren, gevrijwaard van algoritmes en AI-slop. Dus mocht je dit lezen en twijfelen om er zelf aan te beginnen: doen!
I.
De documentaireserie Wakker in Paraguay volgt een groep die het vertrouwen in de Nederlandse overheid is kwijtgeraakt. Ze zijn verstrikt geraakt in de bureaucratie, denken dat 5G-straling hen ziek maakt, voelen zich gevolgd door de camera’s op straat of zien de dreiging van chemtrails in de lucht. Daarom gaan ze ver weg van hier, naar Paraguay, om een nieuw bestaan op te bouwen en écht vrij te zijn.
Het zijn types als Jeroen Pols, een van de mensen achter Viruswaarheid. En Jan Engels, de broer van Willem, die een camping beheerde waar criminaliteit de overhand kreeg. Zij zien Paraguay als het beloofde land, waar ze minder gebonden zijn aan regels. Via online kanalen proberen ze hun gedachtegoed bij zoveel mogelijk andere Nederlanders onder de aandacht te brengen. Misschien krijgen ze hen ook wel zo ver naar Paraguay te komen, om daar een woning te huren bij een Nederlander die daar net te veel geld voor vraagt.
En inderdaad, dat lukt. Zo ontstaat in Paraguay een nieuw Nederlands dorp met mensen die elkaars waanzin bevestigen. Je denkt: geniet van jullie vrijheid. Maar uiteindelijk zijn de meeste mensen naar een ver land verhuisd om vanuit daar te blijven klagen over Nederland.
De serie wordt in vijf delen door de voice-over verteld alsof het een sprookje is. De eerste aflevering begint met een onversneden "Er was eens…" Hoe verder je komt, hoe meer blijkt dat de Nederlandse gelukszoeker inderdaad een sprookje achterna zit. In Paraguay blijken de vliegtuigen ook strepen te maken in de lucht. Er hangen ook camera’s. En tijdens de pandemie ging het land daar ook op slot.
De makers vertrouwen erop dat kijkers de ironie van deze onderneming zelf inzien. En volgens mij slagen ze daar wel in. In het programma is geen ruimte voor een weerwoord op de complottheorieën van de hoofdrolspelers. Dat wordt nog het pijnlijkst duidelijk bij de naïeve Mart. Zijn lieve familie wil hem ondanks hun verschillende wereldbeelden niet verliezen. Daarom praten ze niet meer over politiek. Nu kunnen ze hem alleen nog maar steunen in zijn steeds gekkere plannen waarmee hij zichzelf ten gronde richt.
II.
Het gaat in gesprekken over Bob Dylan vrijwel nooit over Modern Times, het album dat dit jaar zijn twintigste verjaardag viert. Ik vind het een van zijn mooiste platen. Dat komt deels omdat ik rond het verschijnen van Modern Times fan werd. Het nieuwe van toen is inmiddels veranderd in nostalgie, wat goed bij de sfeer van de muziek past en het album uitstekend heeft doen rijpen. Het is zo'n plaat waar je jezelf helemaal in kunt laten wegzakken.
Neem het nummer When The Deal Goes Down. Je hoort rustige folk-jazz en de zanger waardeert de vluchtige momenten van een vergankelijk leven. In de videoclip wordt de weemoed nog eens benadrukt door Scarlett Johansson op 8mm-beeld.
Liefde en tragiek kunnen bij Bob Dylan nooit helemaal zonder elkaar. In Nettie Moore — een van zijn mooiste songs van de afgelopen decennia — zingt hij over een man en zijn verloren liefde. De melodie is wonderschoon en ik begrijp als ik dit hoor werkelijk niet waarom mensen blijven volhouden dat Dylan niet zou kunnen zingen.
Op het album staan strakke rock-n-roll, meanderende folk en rollende bluesritmes. Dylan en zijn band deden op dit album hoorbaar hun best op de productie en compositie van de liedjes. Luister maar eens naar Thunder on the Mountain en Workingman's Blues #2.
Spirit on the Water kabbelt rustig voort als liefdesliedje, tot je hem ineens hoort zingen: "I can't go to paradise no more / I killed a man back there". Je vergeet soms hoe geestig Dylan eigenlijk is.
III.
Techcriticus Cory Doctorow schrijft voor The Guardian dat hij niet kan voorspellen wanneer de AI-bubbel barst. "No one can predict the future, which is a good thing, since if the future were predictable, that would mean we couldn't change it."
Doctorow schrijft onder meer over kunstmatige intelligentie die banen van werknemers kan inpikken. Volgens hem heeft een bedrijf daar qua efficiëntie pas iets aan als experts in hun vakgebied worden vervangen. Maar ja, dat zijn dan weer precies de werknemers die een bedrijf zou moeten aanhouden, omdat zij het als enige kunnen herkennen als AI fouten maakt.
Uiteindelijk hoeven ook kunstenaars (en bloggers, voeg ik daaraan toe) zich niet écht zorgen te maken. Een kunstenaar kan een gevoel overbrengen in een artistiek medium, zoals een lied, een gedicht of een tekening. Als een ander dat werk ervaart, schrijft Doctorow, komt een afgeleide van dat gevoel tot leven.
Dat is puur menselijk. "AI art is eerie because it seems like there is an intender and an intention behind every word and every pixel, because we have a lifetime of experience that tells us that paintings have painters, and writing has writers. But it is missing something. It has nothing to say, or whatever it has to say is so diluted that it is undetectable."
PS.
James Blake brengt op 13 maart zijn nieuwe album Trying Times uit. Op zijn eerste single samplet hij Leonard Cohens You Want It Darker met een koor uit Wales onder een systeemplafond. Uitstekend.
Maxim Februari adviseert Europa in NRC om kritisch te zijn op hoe we met onze data omgaan en waar we gegevens laten rondslingeren. "Data zijn niet het nieuwe goud en niet de nieuwe olie, zoals investeerders lange tijd beweerden, ze zijn in combinatie met AI het nieuwe bewind. Dringt dat een beetje door? Neuh. Nederlandse overheidsdiensten en organisaties zijn nog steeds afhankelijk van de Amerikaanse digitale infrastructuur. Dat betekent allereerst dat, bijvoorbeeld, het betalingsverkeer, het vervoer of de havenloodsen lamgelegd kunnen worden vanuit de VS."
Een design-student uit Atlanta begon haar werk te printen en per post te versturen. "I would share my work on platforms like Instagram and feel as though it disappeared into a void", vertelt ze aan Dazed. "That experience became even more demoralising when AI-generated work began receiving more visibility than human-made art." Het ging eerst naar een clubje van 25 mensen, nu is het een groep van 1.600 die ook elkaar brieven, stickers en kaarten sturen. Ik ben best gevoelig voor het idee om mensen zo nu en dan eens een handgeschreven brief te versturen. Zouden we dat nog kunnen? En wat zet je erin wat je elkaar niet al hebt geappt?
Sfeervolle BBC-video over Karl Ove Knausgård. Omringd door schrijvende vrienden ziet hij bij hen een literaire kracht die hem ontbeert. "Het heeft te maken met zelfvertrouwen en geloof", zegt hij. "Dat heb ik niet. Ik heb achthonderd pagina’s liggen met beginnetjes van verhalen. Alsof je elke dag naar je werk gaat en faalt." Tot hij begint te schrijven over de worsteling zelf.
Je las blog №150, geschreven in de week van 19 tot en met 25 januari 2026. Abonneer je op mijn nieuwsbrief en je ontvangt 'm elke zondag gratis in je mailbox.