147. Een tijdschrift van 100 jaar oud

Hallo allemaal —

Gelukkig nieuwjaar. Ik schrijf jullie vanuit een ingesneeuwd Utrecht. Auto's rijden stapvoets door de grijze smurrie en fietsers glibberen voorbij. Wij Nederlanders, we blijven altijd fietsen. Vanmorgen wandelde ik door de stad — voor het middaguur al 16.000 stappen. Ik zag een man die op de brug bij Utrecht CS een sneeuwpop maakte. In zijn eentje, grote glimlach. Toen ik een uur later weer passeerde was hij nog bezig. Je ziet 'm op de foto aan het einde van dit blog. Hij sprak Engels: "Almost done!" Het plezier van een laag sneeuw (alles is anders!) doet de mensen goed, al is het maar voor een paar uur. Straks veranderen de platgewalste vlokken in een laag ijs en daarna begint het te dooien. Laat ik niet op de zaken vooruit lopen en nog even genieten.

We gaan beginnen met de blog. Ik heb twee documentaires gezien.

I.

Een groot deel van de aantrekkingskracht van weekblad The New Yorker zit 'm voor mij in de vormgeving van de omslag: altijd een illustratie met daarboven de titel van het blad — in dat perfecte lettertype, gemaakt door Rea Irvin in 1925. Het zijn lekker minimalistische covers. Geen ankeilers, geen schreeuwerige quotes.

Niet dat ik het blad elke week doorspit, maar ik lees met regelmaat een profiel (deze over Willie Nelson bijvoorbeeld), de filmbesprekingen van Richard Brody of de fictieverhalen van Haruki Murakami of David Sedaris. Af en toe publiceert het blad een artikel waar je nauwelijks omheen kunt. Het verhaal Cat Person uit 2017 was er zo een.

Vorig jaar vierde The New Yorker zijn 100-jarig bestaan en daarom werd een documentaire over het weekblad gemaakt die nu te zien is op Netflix. Het is een viering van het merk met vooral hoogtepunten. De geschiedenis van The New Yorker wordt verteld en belangrijke verhalen (Hiroshima van John Hersey en In Cold Blood van Truman Capote) krijgen een plek in de schijnwerpers.

The New Yorker at 100 is ook een ode aan (de romantiek) van journalistiek. We lopen mee met een verslaggever die ouderwets met pen en papier de straat op gaat. We horen de overweging van een schrijver die een Trump-rally vergelijkt met een bijeenkomst van Nazi's in Madison Square Garden. Uit de film spreekt een liefde voor het vak die je als lezer niet altijd meekrijgt en als journalist wel eens vergeet.

The New Yorker heeft een redactie waar je u tegen zegt. Alleen het team van factcheckers bestaat al uit 29 man. Zij lopen de verhalen van schrijvers tot in de kleinste details na. Ze bellen bronnen om te vragen of de schrijver inderdaad thee kreeg aangeboden bij binnenkomst. Of was het toch koffie? Zelfs de cartoons worden nagelopen. Klopt de lichtinval van de zon wel met de schaduw van het personage? Het lijkt me vreselijk intimiderend voor de makers, maar zo houdt The New Yorker zijn kwaliteitsstandaarden hoog.

Ik had graag meer gezien van de tegenslagen waar het blad ontegenzeggelijk ook mee te maken krijgt, maar zo'n film is dit niet. Dit is een verdiend eerbetoon aan een prachtig blad dat aantoont dat er nog steeds een enorme kracht uitgaat van het geschreven woord. Ik kreeg er zin van om te lezen én schrijven.

II.

John Lennon en Yoko Ono woonden aan het begin van de jaren zeventig in Greenwich Village. Vanuit hun bed keken ze urenlang naar de televisie. Lennon noemde het toestel "het venster op de wereld".

De makers van One to One: John & Yoko hebben de televisie als concept gebruikt om hun documentaire vorm te geven. Als kijker zap je als het ware mee vanuit het bed van de artiesten. We zien fragmenten van Lennon en Ono bij talkshows, horen opnames van hun telefoongesprekken en zien delen van hun live-optreden One to One. Maar je ziet ook veel andere fragmenten. Tupperware-reclames. Nixon die als Amerikaanse president wordt herkozen. A.J. Weberman die door het vuilnis van Bob Dylan spit.

Met dat zappen wordt op slimme wijze een tijdsbeeld geschetst dat context geeft aan de politieke en muzikale ambities van Lennon en Ono. De misstanden die zij op televisie meekrijgen (de Vietnamoorlog, onderdrukking van vrouwen), dwingen hen tot actie. Als de artiesten schrijnende beelden zien van een opvangtehuis waar gehandicapte kinderen in barre omstandigheden leven, organiseren ze een benefietconcert in Madison Square Garden. In de film volgen we Lennon en Ono naar dit optreden, het laatste wat ze samen uitvoerden.

We zien Lennon onder meer een hartverscheurende versie van Mother spelen. En een emotionele versie van Imagine, benadrukt door een slimme montage van de documentaire.

Naast het samenstellen van een mooi tijdsdocument slaagt One to One: John & Yoko er ook in om Ono gewoon eens als mens te tonen. Niet als de lelijke feeks waarvoor mensen haar uitmaakten, of als de oorzaak voor het uiteenvallen van The Beatles, maar als een kunstenaar, een moeder en een geliefde. Prachtige film als je het mij vraagt.

PS.

Lang werd gedacht dat Harder, Better, Faster, Stronger van Daft Punk een tempo van 123 BPM heeft. Maar het is nog mooier: 123,45 BPM.

Vorige week publiceerde ik mijn favorietenlijst van 2025. Deze week kreeg ik nog wat persoonlijke jaaroverzichten van Last.fm, Goodreads en Letterboxd. Voor de liefhebbers van statistieken.

Ik genoot van het goed gemaakte Andere Tijden premiersportret over Jan Peter Balkenende. In twee delen van bijna een uur stap je in een tijdsmachine naar het Nederlandse politieke landschap van 2002 tot en met 2010. Er zijn interviews met onder anderen Balkenende zelf, Rita Verdonk, Maxime Verhagen en Wouter Bos. Ze zijn allemaal 15 jaar ouder geworden. Het skateboardfragment van Balkenende komt (ongelooflijk maar waar) niet voorbij, wel komen saillante details over de VVD en Ayaan Hirsi Ali aan het licht.

The Guardian-journalist Richard Foster bezoekt het Muziekfeest van het Jaar om zich te laten onderdompelen in het Hollandse Levenslied. Dat levert een lekker hallucinant verslag op. "In one uptempo number, arch TV host Gerard Joling invites his lover to “make me crazy with your fingers and your tongue” in his clear, high tenor."

Mijn nieuwe camera is waterdicht en dat kwam goed uit toen ik zaterdagochtend door Utrecht banjerde om wat sneeuwfoto's te maken.

Je las blog №147, geschreven in de week van 29 december 2025 tot en met 4 januari 2026. Abonneer je op mijn nieuwsbrief en je ontvangt 'm elke zondag gratis in je mailbox.