148. Ik heb mijn leesdoel van 2026 gehaald

Hallo allemaal —

Wat een zegen was de kou en sneeuw. Het stelde nieuwsmedia in staat om tegenover de zware ellende in de wereld hartverwarmende kneuterigheid te zetten. In ons liveblog op NU.nl zag ik talloze ingezonden foto's van sneeuwpoppen en tips om vogels te voeren (geen traditionele vetbol, maar zaden en pitten). Het was koud, bellenblaas bevroor. Je kon beter even een dagje thuiswerken en niet de weg op.

In de avonden keek ik naar buiten en ik zag hoe de sneeuw licht gaf. Het werkte opbeurend, als tegenwicht voor de winterdip. Hier in de buurt leken de mensen in elk geval opgewekter dan anders in januari.

Enfin, het blog!

I.

In Remington beschrijft Bert Natter het verhaal van een kunstenaar die zijn vader ophaalt in Hamburg. De vader is een dichter van het oude stempel, hij schrijft nog op een typemachine. Van smartphones wil hij eigenlijk niets weten. Als je alleen maar op een scherm kijkt, zie je niks meer.

Als de zoon navigatie aanzet op zijn telefoon, zegt vader het volgende: "De stad is de werkelijkheid, de plattegrond van een stad is informatie, de weg zoeken in een stad is ervaring, de weg weten in een stad is kennis en met zo'n ding banjeren is niks. Het weet ook dat het niks is. Het doet zijn werk met slaafse zwijgzaamheid, zolang men het op tijd met stroom voert, maar ondertussen is het een sluipmoordenaar die de mensheid berooft van ervaring, kennis en geld, en die bovendien honderden keren per uur geheimen doorgeeft aan men weet niet wie. Ik weet dat ik overdrijf, toch is het zo: het brengt een mens op plaatsen zonder dat hij weet hoe hij er is gekomen en hoe hij er weer vandaan komt."

Het werd me niet meteen duidelijk of Natter in dit geval kamp koos voor de zoon (pro-mobiel) of voor de vader (anti-mobiel). In boeken ben je geneigd mee te leven met de ik-persoon (de zoon) en in 2015 was ik vast meer pro-mobiel, maar inmiddels hebben de techbedrijven die sympathie een beetje verspeeld.

Natter las vorig jaar 107 boeken, schrijft hij op zijn weblog. Als vrienden hem vragen waar hij de tijd vandaan haalt, zegt hij: "Toon mij de screen time die u op uw smartphone doorbrengt en ik vertel u of u tijd heeft om literatuur te lezen. Als je meer dan twee uur op je telefoon zit, kun je makkelijk een uur vrij maken om een boek te lezen."

Ik las vorig jaar 35 boeken. Vond ik al aardig wat. Tegelijkertijd heb je niets aan dit soort statistieken. Het helpt mensen die motivatie nodig hebben misschien om te lezen, maar daar ontbreekt het mij niet aan. Daarom staat mijn leesdoel op Goodreads dit jaar op één. En dat doel heb ik dankzij Remington alvast gehaald.

II.

In de film One Hour Photo uit 2002 trof ik een duidelijk voorbeeld van performative reading avant la lettre, uitgevoerd door Robin Williams. Hij speelt de engerd Sy Parrish, een fotolaborant die al jaren obsessief een gezin volgt, door het ontwikkelen van hun fotorolletjes. Hij drukt hun foto's extra af en hangt die stiekem bij hen thuis op. Had hij maar zo'n schijnbaar gelukkig gezin.

Afijn, op een dag ziet hij dat de vrouw uit het gezin een boek in haar tas heeft: The Path of Love van Deepak Chopra, om precies te zijn. Later in de film treft hij haar zogenaamd toevallig op een foodcourt voor lunch, tovert hij hetzelfde boek uit zijn tas en gaat dat heel opzichtig zitten lezen. Het werkt! "Ik wist niet dat je zo diepzinnig was", zegt ze.

In Parrish schuilt natuurlijk een diepe tragiek: de eenzame man die fotorolletjes ontwikkelt van families die doorgaans lachend op de foto staan. Hij wil ook wel eens gezien en geliefd worden. Nog tragischer: ruim twintig jaar later fotograferen mensen vooral digitaal en zie je nauwelijks meer fotolaboranten in het straatbeeld.

PS.

Uitkleedapps zijn een probleem. Met die tools kan iedereen een willekeurige foto uploaden en vervolgens zet generatieve AI de afgebeelde persoon in zijn of haar (vooral haar) ondergoed. Je begrijpt: dat kan slachtoffers flink traumatiseren. Dankzij Elon Musk en zijn chatbot Grok kregen ineens miljoenen mensen de mogelijkheid om mensen op foto's digitaal uit te kleden — en dat gebeurde vervolgens massaal. Internationaal schroomden toezichthouders en overheden niet om direct in actie te komen. In Nederland bleef het stil. Ik vroeg me af waarom en zocht het uit voor NU.nl.

Tien jaar geleden overleed David Bowie. Vlak daarvoor kwam zijn laatste album uit: Blackstar. Ik vind dat een van zijn beste werken, vanwege het gewicht ervan en gevoel van pure kunstenaarschap. Voor de liefhebbers: op NPO Start staat de docu David Bowie: The Final Act, over zijn carrièredip, zijn ijzersterke terugkeer en zijn definitieve afscheid.

Ik ben verslingerd aan de Walkie Talkie-video's van Paulie B op YouTube. In de serie loopt hij mee met een straatfotograaf, vaak door Manhattan, waar je ze aan het werk ziet en ze vertellen over wat ze doen.

Thom Yorke en Stanley Donwood werden voor The New Yorker geïnterviewd door illustrator Zoe Si. Ik genoot van het hybride resultaat, een artikel dat half uitgeschreven en half getekend is. Het gesprek was naar aanleiding van hun tentoonstelling in Oxford’s Ashmolean Museum. Yorke vroeg zich aanvankelijk af of ze hun digitale werk niet op beeldschermen moesten laten zien. "But that got tied into the whole NFT thing, and fuuuuck that", tiert hij. "The idea that you can take some sort of pseude-physical claim on some digital piece, and monetize it, is so distasteful. And the fact that it got tied into bitcoin - it was, like, fuck all of you people."

De Sentinel-2-satelliet maakte op 4 januari onderstaand sneeuwbeeld van Utrecht. Deze plaat van Amsterdam is ook mooi.

"Ik ben niet zo van kont tegen de krib", zegt schrijver Charlotte Mutsaers na twaalf minuten in een interview met Nieuwsweekend waarin ze het tegenovergestelde bewijst. Dat zie en hoor je niet zo vaak meer in de media, zo’n dwarsig gesprek. Heerlijk!

Je las blog №148, geschreven in de week van 5 tot en met 11 januari januari 2026. Abonneer je op mijn nieuwsbrief en je ontvangt 'm elke zondag gratis in je mailbox.